Pnacza dyni

Doskonały pod względem technicznym i właściwie nie do prześcignięcia jest mechanizm czepny u wielu pnących roślin z rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae). Współdziałanie specjalnych mechanicznych narządów poszukiwawczych i chwytnych z wymyślnym systemem impulsów i regulacji jest tak zdumiewająco eleganckim rozwiązaniem tego wcale niełatwego zadania, że przemysłowa mechanika precyzyjna i technika regulacji nie mają do zaoferowania nic podobnie efektywnego. Zadanie jest trojakiego rodzaju: najpierw roślina musi poszukać odpowiedniej podpory, potem musi się jej mocno uchwycić, a wreszcie zatroszczyć się o to, aby utworzone w ten sposób połączenie nie uległo przerwaniu wskutek mechanicznych naprężeń, spowodowanych wiatrem lub ruchami rośliny podpierającej. Podobnie jak samo zadanie, tak i rozwiązanie jest trzystopniowe. Najpierw, aby w ogóle znaleźć punkt oparcia, roślina systematycznie przeszukuje całe otoczenie. To zadanie wykonuje swego rodzaju wąs czepny, który na początku rośnie pionowo w górę, potem jednak zgina się, przybiera pozycję poziomą i zaczyna wykonywać okrężne ruchy, podobnie jak wskazówka zegara. U przedstawionej na fotografii Benincasa hispida z rodziny dyniowatych ten szukający podpory wąs osiąga długość tylko 15 cm. W strefie tropikalnej jednak żyją rośliny z obracającymi się pędami czepnymi długości l do 2 m. Z godziny na godzinę zmienia taka „macka” swoje położenie, penetrując przy tym talerzowatą powierzchnię średnicy 2-4 m – w poszukiwaniu punktu oparcia. Kiedy znajdzie odpowiednią podporę, przechodzi w ciągu paru sekund do następnej czynności: zaczyna ją oplatać.

Comments are closed.

Strony

Zobacz koniecznie

  • Nauka wspomaga rolników i rolnictwoNauka wspomaga rolników i rolnictwo
    Rolnictwo na prawie całym świecie czerpie korzyści z najnowszych technologii, zarówno tych dotyczących nowych maszyn jak i środków ulepszających uprawy. Dzisiejsze pola są o wiele bardziej wydajne niż jeszcze te …
  • Szkoła kształciSzkoła kształci
    Edukacja na przełomie lat się rozwijała, aż stanęła na takim poziomie, w jakim mamy możliwość ją oglądać, ale także korzystać. Warto jest spróbować znaleźć najbardziej interesujący dla siebie zawód dzięki …